Beyin fırtınası, belirlenen konu
-sorun-
üzerinde birey(ler)in çeşitli fikirler üreterek çözümler bulmasını
sağlayan yaratıcı düşünme yöntemidir.
🔎
Beyin Fırtınası yöntemi ilk defa Osborn (1957) isimli bir reklamcı
tarafından, yeni ürünlere yeni isimler ve sloganlar üretme amacıyla
kullanılmıştır.
(Kuramdan Uygulamaya Beyin Fırtınası Yöntemi, Mahmure NAKİBOĞLU)
Beyin Fırtınası Yöntemi Nasıl Uygulanır?
Beyin fırtınası yönteminin iyi şekilde uygulanabilmesi, konunun
belirlenmesi, ortamın doğru şekilde yönetilmesi, konuşulan
sözleri ve belirtilen fikirlerin kaydedilmesi için grup
koordinatörü belirlenir.
Beyin fırtınası grupları için 10 ile 15 kişi idealdir. Kişi
sayısının fazla olması herkesin yeterince söz alamayıp
konuşmasını kısıtladığı gibi, az kişinin olması da fikir
çeşitliliğinde verimi düşürür.
Sınıfta; koordinatörün öğrencileri, öğrencilerin de birbirini
görebileceği bir düzen oluşturulmalıdır.
Beyin fırtınasında konuşulan konular belirli bir süre aralığı
içerisinde gerçekleşir. Belirli bir zamanda çeşitli fikirler
üretilmelidir.
Beyin fırtınasında konular; geneli ilgilendirmelidir. Belirlenen
konu hakkında ön bilgi verilmelidir. Üst düzey teknik bilgi
gerektiren konular ve önceden bilinen konularda da beyin
fırtınası yapılmaz.
Beyin fırtınasının sağlıklı bir şekilde yapılması için;
koordinatör katılımcıları teşvik etmelidir.
Söylenilen fikirler koordinatör tarafından not alınır, herkesin
görebileceği şekilde asılır. Tartışma sona erdikten sonra benzer
fikirler bir araya getirilecek şekilde gruplandırılır, yeniden
değerlendirilir
.
📄
Değerlendirme çalışmalarında yaşanan soruna daha gerçekçi bir
perspektifle bakabiliriz. Belli bir soruna çözüm bulmak amacıyla
yürütülen bir beyin fırtınası seansı sonucunda 100 fikir ortaya
konduğunu varsayalım. Fikirlerin yazılı olduğu kâğıtlara bakarak,
ortaya hiç işe yarar fikrin konmamış olduğu görülürse, bu çalışmanın
yalnızca boşa vakit kaybı olduğu düşünülebilir. Fakat bu olumsuz ve
yıkıcı bir yaklaşımdır. Başka bir açıdan bakacak olursak, eğer ders
boyunca süren bir beyin fırtınası seansında sorunu çözen tek bir
düşünce ortaya çıkmamışsa, problem cümlesinin çözüldüğü bir öneriye
karşılık 99 işe yaramaz fikir, elde edilmişse, bu kötü bir oran olarak
algılanabilir. Ancak bu fikirleri, kumların arasında parıldayan altını
bulmadan önce elemek zorunda olduğumuz kum ve çakıl tanelerine
benzetebiliriz. İşe yaracak bir tane fikir veya çözüm önerisinin çok
kıymetli olduğunu bilmeliyiz. Bu nedenle üretilen fikirler sabırla
incelenerek objektif olarak değerlendirilmelidir.
(Kuramdan Uygulamaya Beyin Fırtınası Yöntemi, Mahmure NAKİBOĞLU)
Beyin Fırtınası Yönteminin Temel İlkeleri Nelerdir?
Nicelik nitelikten önce gelir.
Fikir sayısının çokluğu kalitesinden önemlidir. Kalite, beyin
fırtınasında kişiyi yanılgıya düşüren bir unsurdur. Amaç verilen süre
içinde mümkün olduğu kadar fikir üretilmesidir. İnsanlar birçok
tartışmada doğru olanı söylemek isterler,
doğru olması gereken
çözümlere konsantre olduklarında kendi kendilerine düşünce engelleri
koyarlar. Bu durum verim ve performansın düşmesine sebep olur. Önemli
olan sıkılıp kasmadan akla gelen fikirlerin söylenebilmesidir. Oto
sansürü kapatmak birçok fikrin açığa çıkmasına olanak sağlar. Bu yüzden
beyin fırtınasında ne kadar fazla sayıda fikir üretirsek o kadar
verimli olur.
İllüstrasyon: Gal Shir
2. Fikirler uçuk kaçık olmalıdır.
Günlük yaşantımızda söylemenin doğru olmadığını düşündüğümüz fikirlerin
belirtilmesidir. Farklı ve anormal olduğunu düşünülen fikirlere
yönlendirilmelidir. Kişisel düşünce engelleri bilinçli olarak kaldırılır.
Kişisel düşünce engelleri nedir? Uyulması gereken kurallar, toplumun
gelenekleri, işlerin kriterleri, tasarlayacağın ürünün maliyeti... Bu tür
engeller motivasyonu düşürür, yaratıcılığı azaltır ve isteksizliğe sebep
olur.
İllustrasyon: Meg Robichaud
3. Önyargısız düşüncelerin olduğu bir ortam oluşturulmalıdır.
Dilediğini söyleyebilmek, olumsuz bir tepki alma korkusu olmadan
düşünceleri iletmek kişinin kendisini ve düşüncelerini özgür
bırakırken rahat olmasını sağlar. Söylenen bir söz, yapılan bir jest
veya mimik bile kişinin fikirlerini dışa vurmasını olumsuz etkiler.
4. Esinlenilmelidir.
Diğer kişilerin fikirleri ile bağlantı kurmaktır. Başkasının ürettiği
düşünceden esinlenerek daha farklı birçok fikir üretmenize yardımcı olur.
Beyin fırtınası yaparken gerçek performansın görüldüğü kısımdır. Bir
kişide başlayan fikir, birçok kişinin çeşitli düşünceleriyle buluşması ve
harmanlanması ile ilk halinden daha karmaşık, daha çılgın, daha
yaratıcı
bir noktaya gelebilir.
Kaynaklar
Kuramdan Uygulamaya Beyin Fırtınası Yöntemi, Mahmure NAKİBOĞLU
Eğitim Teknolojisi, Kuram ve Uygulama, Kış 2016, Cilt 6, Sayı 1
Beyin Fırtınası Nedir? Nasıl Yapılır? - Markut Dergi
https://markut.net/sayi-5/beyin-firtinasi-nedir/
Bu makale tarihinde MARKUT Dergi Sayı: 05 altında Şahsenem Göksu Göktürk tarafından yazılmıştır. Sayının devamını aşağı kaydırararak okuyabilirsiniz. Üst menüden diğer sayılarımızı okuyabilir, buraya tıklayarak anasayfaya dönebilir veya alt bölümdeki formu doldurarak dergimize abone olabilirsiniz.